Hs3227a_PL_landscape
Najstarszy zachowany zapis nauki mistrza Johannesa Liechtenauera — i jedyne źródło, które do jego wierszy dodaje wyjaśnienie, dlaczego działają. Pełna edycja wszystkich 85 folio rękopisu Hs. 3227a z Norymbergi — walka bez zbroi, walka pancerna, walka konna, tasak, kij, sztylet i zapasy — w układzie równoległym z transkrypcją dyplomatyczną i przekładem, z aparatem 34 przypisów, słowniczkiem i facsymiliami.
Hs. 3227a (Germanisches Nationalmuseum, Norymberga) jest najstarszym znanym zapisem nauki Liechtenauera. Powstał około przełomu XIV i XV wieku — wtedy, gdy żyli jeszcze ludzie, którzy mogli znać mistrza osobiście.
Nie jest to jednak kodeks okazały. Materia szermiercza wpisana jest w domowy zbiór, pomiędzy recepty lekarskie, zaklęcia i notatki o metalach: to notatnik, a nie czystopis przeznaczony dla kopistów. I właśnie w tym tkwi jego wartość. Uchwytuje naukę w chwili, gdy przekazywano ją jeszcze z ust do ust, ze wszystkimi dygresjami, poprawkami i osobistymi uwagami tego, kto ją spisywał.
Pozostałe źródła tradycji podają Zettel i jego glosę — co robić. Hs. 3227a jako jedyny tłumaczy dlaczego. Wykłada pięć słów, na których opiera się cała nauka — Vor, Nach, Schwach, Stark, Indes — daje wywód o ruchu (motus) jako gruncie szermierki, mechaniczne uzasadnienie chwytu miecza między jelcem a głowicą oraz najstarszy znany opis wyważenia miecza jako zasady konstrukcyjnej. Jego autor jest nadto jedynym, który spiera się ze swoimi współczesnymi — z Mistrzami Gier, którzy wymyślają nowe nazwy dla starych sztuk i szukają poklasku nieświadomych.
Zawartość edycji
- Pełny rękopis, wszystkie 85 folio od 13v do 89r — walka bez zbroi, walka pancerna, walka konna, tasak, kij, sztylet i zapasy
- Układ równoległy: transkrypcja dyplomatyczna i przekład obok siebie, karta po karcie, z facsymile na stronie sąsiedniej
- Aparat 34 przypisów — lekcje rękopisu, dowody językowe, kontekst epoki i uzasadnienie decyzji przekładowych
- Przypisy dolne przy pierwszym wystąpieniu terminów kluczowych (Indes, Sprechfenster, icht / pflegen)
- Słowniczek terminologii z formami niemieckimi
- Żywa pagina z treścią każdego folio
Zasady edycji
Edycję prowadzono metodą ściśle filologiczną. Przekład powstaje z rękopisu, nie za pośrednictwem. Granice folio zachowano także tam, gdzie zdanie przechodzi na następną kartę: czytelnik widzi źródło takim, jakie jest, a nie wygładzone. Miejsc niepewnych nie uzupełnia się domysłem — tam, gdzie odczytanie nie ma oparcia, przyznaje się to w nawiasie kwadratowym i omawia w aparacie. Terminy niemieckie mają pierwszeństwo przed omówieniem i podawane są w nawiasie przy pierwszym wystąpieniu. Terminologię polską skonsultowano z rodzimym użytkownikiem języka.
Dla kogo
Dla ćwiczących, którzy chcą wiedzieć, co stoi za technikami, a nie tylko jak one wyglądają. Dla instruktorów, którzy potrzebują źródła na tyle pewnego, by na nim oprzeć wykład. I dla badaczy, którzy docenią udokumentowany aparat oraz otwarcie przyznane luki.
